Permacultuur is zoals permacultuur doet

P1050956Ritme en melodie

Permacultuur – als je de term als eens gehoord hebt – is vooral bekend als iets dat met voedsel-tuinieren te maken heeft. Minder bekend maar zeker zo belangrijk is dat permacultuur een manier van doen, kennen en zijn is, waarbij aandachtig naar de ritmes en melodie van de natuur geluisterd wordt op zoek naar de weg van de minste moeite en de beste opbrengst. Mensen spelen altijd een hoofdrol in permacultuurontwerpen: zij zijn de klanten die de opbrengst genieten, delen en teruggeven.
Ritmes zijn er talloze. Denk aan dag en nacht, getijden, seizoenen en jaren. Melodieën zijn er zoveel als er elementen zijn in een permacultuurontwerp. De kunst is om van de kakofonie van willekeurige elementen een welluidende symfonie te componeren die zichzelf in stand houdt, meegaand en reagerend met de ritmes van de natuur en de voortdurende veranderingen in de wereld.

Schaal

Wat biomimicry is voor het vergroenen op industriële schaal is wat permacultuur is voor het veerkrachtig maken van ons leven op menselijke schaal.
De grootste uitdaging van permacultuur is dan ook niet het ontwerpen van kleinschalige veerkrachtige zelfvoorzienende gemeenschappen, maar het ontwerpen van niet-confronterende transformaties van onze industriële wereld. Inspiratie kan je vinden in de meegaande discipline van Aikido: de krachten van de danspartner geleiden naar transformatie en metamorfose – geen schokkende confrontatie van werelden maar Dali-esque vervloeien naar minder verspilling en meer genoegen in het leven voor alle betrokkenen. Als alternatieve strategie voor industriële opschaling lenen we in permacultuur daarvoor “hiërarchie van systemen” als ontwerpprincipe uit de systeemleer*.

Gedragsverandering

Een andere peiler van permacultuurontwerp is gedrag en gedragsverandering. Elk ontwerp valt of staat met wat de klanten er mee doen. Klanten worden uitgedaagd oude “slechte” gedragspatronen te verbreken en zich nieuw meer “met de natuur mee” gedrag eigen te maken. Het probleem ligt hierbij niet zozeer in de moeilijkheid van het comfortabel met de stroom van de natuur meedrijven, maar in het loslaten van de ingesleten gewoonte het op de moeilijke manier te doen. Goed permacultuurontwerp is daarom ook altijd een educatief avontuur voor ontwerper en klant waarbij doen, kennen en zijn samenkomen.

*voetnoot: Donella H. Meadows. Thinking in Systems: A Primer. 2008.

Leave a Reply